Yaralı Evcil Fare Bakımı

Evcil fareler size eşlik edebilecek oldukça sevimli canlılardır, ancak küçük boyutları onları düşme, daha büyük evcil hayvanların saldırıları, travmalara ve yaralanmalara karşı hassas hale getirir. Evcil farenizde bir yaralanma gözlemlerseniz bir veteriner hekime götürmek her zaman en sağlıklı seçenek olacaktır. Küçük yaralanmalar genellikle evde tedavi edilebilir, ancak veteriner hekiminizin müdahelesi olmadan enfeksiyon veya mikrop kapma riski çok daha yüksek olacaktır.

Evcil Farenin Yaralanması Durumunda Yapılacaklar

1. Farenin küçük boyutu nedeniyle enfeksiyon vücuduna hızla yayılabilir, bu nedenle farenizde bir kesik veya yara gördüğünüzde olabilecek en hızlı şekilde panik yapmadan veteriner hekiminize ulaştırmalısınız. Potansiyel iç yaralanmalardan (örneğin, farenin yüksekten düşmesi veya üzerine basılması, ezilmesi) veya kemiklerinin kırıldığından şüpheleniyorsanız, veteriner hekiminizi hemen aramalısınız.

• Başkaları tarafından avlanan av hayvanları olarak, fareler hem kendilerini hem de yaralanmalarını gizlemekte kediler kadar ustadırlar. Bu nedenle, bir yaralanmayı görebildiğinizden veya sadece şüphelendiğinizden, farenin göründüğünden daha ciddi olduğunu varsayalım

2. Yaralanmalara karşı en temel göreviniz yarayı gözlemlemek ve nispeten temiz tutmak olacaktır. Veteriner hekiminiz yapmanızı tavsiye ederse, yarayı temiz suyla (bir damlalık veya ampul şırıngasıyla) durulayın ve bir pamuklu çubuk ile silin. Veteriner hekiminiz tarafından önerilen antibakteriyel bir sprey veya merhem sürebilirsiniz.

• Bir farenin vücudundaki küçük yaralar genellikle çok fazla kanamaz ve oldukça hızlı iyileşir.
• Enfeksiyon riskini azaltmak için, farenin yarasını daha dikkatli ve sık sık temizlemeniz istenebilir (örn. Haftalık yerine günlük). Veya, birden fazla fare sahibiyseniz diğer farelerden ayrı, ekstra temiz bir kafese koymanız tavsiye edilebilir.

3. Farelerde Büyük Yaralanmalar

Bacak, tırnak, kuyruk ve yüz yaralanmaları, vücuttaki yaralanmalardan daha ağır kanama eğilimindedir. Kanayan yaranın kaynağını belirledikten sonra, yaraya 2 dakika temiz bir bez ile bastırın. Hala kanıyorsa, 2 dakika daha basınç uygulayın veya kanama yarasına un veya mısır nişastası uygulayabilirsiniz.

• Kanaması yoğun olan bir yara için, veteriner hekiminizi aramadan önce kanamayı desteklemeye çalışmalısınız.

4. İster veteriner hekiminizi ziyaret edin, ister sadece tavsiye almak için arayın, fare yaralanması için ilaç tedavisi uygulaması tavsiye edilecektir. Birçok durumda, veteriner hekimler ağrı tedavisi için ibuprofen veya asetaminofen (Tylenol) önerecektir. İlacın dozu ve uygulanması ile ilgili rehberliklerini ve tavsiyelerini takip etmelisiniz. 

• Genellikle, evcil hayvan kemirgenlerine her 6-12 saatte bir vücut ağırlığının kilogramı başına 15-60 mg ibuprofen verilecektir. İbuprofen kan pıhtılaşmasını etkileyebilir, bu nedenle doktorunuz bunun yerine her 6-12 saatte bir 90-140 mg / lb asetaminofen önerebilir.
• İlacı şırınga ile sıvı çocuk ibuprofen veya asetaminofen vererek veya yetişkin ilaç tabletinin bir kısmını yoğurt, bebek maması, püresi veya avokado ile karıştırmak için ezerek vermeniz tavsiye edilebilir.

Yaralanma Öncesi Önlem Alma

1. Farenizde oluşabilecek yaralanmalara karşı bir acil durum çantası oluşturmanız zaman kazanmanız açısından size avantaj sağlayacaktır.. Farenizi veteriner hekime götürürken kullandığınız her şeyi bir ayakkabı kutusuna, küçük plastik kutuya veya en iyisi küçük evcil hayvan taşıma çantasına koymak olacaktır.

• veteriner hekiminizin iletişim bilgilerini ve farenizle ilgili tüm tıbbi bilgileri içeren bir kart oluşturun
• 1-2 tane temiz havlu bulundurun
• Farenizin gireceği ortamı sterilize etmek için alkol 
• antibiyotikli merhem
• bakteri iletimini sınırlamak için lateks eldiven
• yaraları durulamak için bir damlalık veya ampul şırınga
• yaraları temizlemek için pamuklu çubuklar 
• tırnak veya saç makası
• durmayan kanamaya yardımcı olmak için un veya mısır nişastası

2. Farelerde Yara Tespiti

Farelerde kesi ve yaralar veya kırık uzuvlar kolayca tespit edilebilir, ancak fareniz birçok yaralanmanın belirtilerini gizleyebilir. Bazı işaretleri takip ederek yine de fikir sahibi olabilirsiniz.

• normalden daha fazla saklanmak
• yemek yememek ve / veya su içmemek
• topallama veya yaralı uzuvu kullanmama
• vücutta olağandışı şişlikler veya kitleler
• yorgun veya yüksek sesle nefes alma
• açıklanamayan kilo alımı veya kaybı

3. Her sabah, farenizi izlemek için birkaç dakikanızı ayırmalısınız. Bir yaralanma veya hastalığı gösterebilecek olağandışı davranışları veya fiziksel semptomları aramalısınız. Farenizin gece boyunca normal miktarda yemek yediğini,su içtiğini ve dışkısının miktarı ve dokusunun normal olup olmadığını kontrol etmelisiniz.

• Açıkça gözünüze çarpan ve yanlış görünen bir şey varsa, veteriner hekiminize başvurmalısınız.

4. Haftalık Olarak Yara Kontrolü

Fareler yaralanmalara boyutlarından dolayı açık olacağından her hafta yara kontrolü yapmanızda fayda var. Bunun için farenizi tutup yavaşça kaldırın, ardından vücudundaki yaraları veya anormal çarpmaları hissetmek için hafifçe başparmaklarınızla kontrol edin. Kontrolü sağlarken farenizin gerilmemesi için yumuşak bir ses tonu ile onunla konuşun ve onu övün.

• Hazır farenizin yarasını derinlemesine temizleyip onu bu rutine alıştırmışken, her hafta bu fiziksel muayeneyi yapmalısınız. Bu şekilde, normal rutini iki kez bozmak zorunda kalmayacaksınız.

Fareye Yaklaşım

1. Çoğu fare, elde tutulmaktan ve sıkıştırılmaktan hoşlanmaz, bu nedenle farenizi sevmek için onun hoşlanacağı yöntemler belirlemelisiniz.

• Tek elinizle kuyruğunun tabanına yakın bir yerde tutabilirsiniz – asla kuyruğun ucuna yakın olmayan bir yerden tutmalı ve fareyi kaldırırken vücudunu diğer elinizle desteklemelisiniz. Kuyruğun ucundan kaldırırsanız farenizin kuyruğu yerinden çıkarabilir, hatta kuyruğunun ucunu kırabilirsiniz.
• Ellerinizi farenizin etrafında tutun ve farenizi kaldırın. Tırmanmaya çalışırsa, ellerinizi gevşek bir şekilde kapatın. 15-30 saniye sonra,  kaçmaya çalışmayacak ve bu şekilde ellerinizde tutulmayı kabul edecektir.

2. Farenize Güvenli Alan Yaratın

Fareler tam bir kaçıl ustasıdır ve şaşırtıcı derecede küçük alanlardan geçebilirler. Kafeslerini seçerken, fareler için özel olarak yapılmış bir kafes veya fare onaylı ekran kapağı olan bir akvaryum seçmelisiniz. Kafesin bir kapısı varsa, emniyetli bir şekilde kapıyı kilitlendiğinizden emin olun. 

• Bir farenin yuvası geniş olmalı, ancak 61 cm yükseklikten fazla olmamalıdır. Fareler tırmanmayı seven canlılardır, ancak kafes çok yüksekse tırmanıp düşmesi farenizin ciddi yaralanmalara maruz kalmasına sebep olabilir.

3. Farenizi Diğer Evcil Hayvanlar Uzak Tutun

Kedileri, köpekleri ve diğer potansiyel yırtıcı hayvanları farenizin yaşadığı odanın dışında tutmalısınız. Farenizi güvende tutmak için yalnızca kafese güvenmemelisiniz.

• Evinize gelen bütün çocukları ya da varsa kendi çocuklarınızı farenizi sıkıştırmadığından emin olmak için denetlemelisiniz. Bir çocuk fareyi istemeden sıkarak, düşürerek veya üzerine basarak farenizi yaralayabilir.

4. İki Erkek Fareyi Aynı Kafese Koymayın

Fareler toplu yaşamayı tercih eden sosyal canlılardır, ancak bir arada tutulan erkekler genellikle kavga eder ve birbirlerini yaralayabilirler. 2 veya daha fazla dişiyi veya 1 veya daha fazla dişi olan kısırlaştırılmış bir erkeği bir arada tutmak en iyisidir. 

• Bir veya daha fazla dişi ile kısırlaştırılmamış bir erkek koyarsanız, kısa süre sonra bir sürü bebek fare ile karşılaşabilirsiniz. 

Hazırlayan: Yaren Elban

Kaynak: 1 (Erişim: 1 Nisan 2020)